Globalny rynek inwestycji zgodnych z zasadami ESG przekroczył w 2025 roku wartość 35 trylionów USD – co oznacza niemal dwukrotny wzrost w porównaniu z 2023 rokiem, gdy wartość ta szacowała się na około 25 trylionów USD. Prognozy mówią o dalszym ekspansji: do 2032 roku rynek ma osiągnąć ponad 125 trylionów USD, rosnąc w tempie blisko 18% rocznie. Inwestowanie zgodne z ESG od dawna przestało być niszą – stało się fundamentalnym filarem nowoczesnego portefela.
- Inwestowanie odpowiedzialne przestało być modą, z dwóch powodów. Po pierwsze, Unia Europejska do 2050 r. chce stworzyć gospodarkę zeroemisyjną i w związku z tym wymaga od emitentów papierów wartościowych coraz bardziej rozbudowanego raportowania – w tym śladu węglowego. Drugi powód to oczekiwania inwestorów, w tym indywidualnych. Znaczna część aktywów, która jest obecnie w zarządzaniu instytucji finansowych, przechodzi stopniowo w ręce pokolenia milenialsów i Gen Z, którzy są świadomi globalnego ocieplania oraz potrzeby masowej reakcji na zmiany klimatu – mówi Paweł Chylewski z Investhink, współautor raportu.
Wpływ czynników ESG na inwestycje
Unia Europejska wdrożyła szereg regulacji, które znacząco przyspieszą wzrost popularności inwesticji zgodnych z ESG. Najważniejszą z nich jest Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD), która zobowiązuje największe spółki notowane na giełdach europejskich do raportowania zgodnie z europejskimi standardami ESRS. Pierwsze raport pod nowe przepisy złożyły w 2025 roku duże podmioty publiczne. Jednak w lutym 2025 r. Komisja Europejska przedstawiła pakiet uproszczenia (Omnibus), który z jednej strony przesunął terminy obowiązywania CSRD dla kolejnych fal spółek o dwa lata, a z drugiej zawęził zakres obowiązków – docelowo raportowanie będzie dotyczyć tylko spółek z ponad tysiącem pracowników i przychody przekraczającymi 450 mln euro. Regulacje będą miały również wpływ na samych doradców inwestycyjnych, którzy w so-called ankietach MiFID będą musieli uwzględniać ten dodatkowy obszar. Tworzone będą również nowe benchmarki, które ułatwią śledzenie stóp zwrotu z inwestycji zgodnych z ESG.
- Spółki, które nie będą uwzględniały czynników ESG w swoich strategiach biznesowych lub też nie będą tego odpowiednio raportowały, mogą trafiać na listy obserwacyjne globalnych funduszy inwestycyjnych, tak zwane „watch list”, przez co mogą być pomijane w ich decyzjach inwestycyjnych – informuje Izabela Olszewska, członek zarządu GPW. Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie sama jest pionierem w tym obszarze – w 2023 r. uruchomiła Warsaw Sustainable Segment, a zaktualizowane wytyczne ESG dla spółek notowanych na GPW zostały opracowane we współpracy z EBRD.
BlackRock zmienia retorykę, ale nie strategię
Jeszcze kilka lat temu BlackRock był sztandarem zrównoważonego inwestowania. W 2020 r. firma zobowiązała się do wycofania z portfeli spółek generujących ponad 25% przychodów z węgla energetycznego. dziś obraz jest znacznie bardziej skomplikowany. W styczniu 2025 r. BlackRock opuściła Net Zero Asset Managers initiative – kluczową globalną sieć instytucji finansowych zobowiązanych do osiągnięcia zeroemisji do 2050 r. Ruch ten był częścią szerszej fali: w grudniu 2024 i styczniu 2025 wszystkie sześć największych banków w Stanie Zjednoczonych – Goldman Sachs, Wells Fargo, Citigroup, Bank of America, Morgan Stanley i JPMorgan Chase – wycofały się z Net-Zero Banking Alliance. W październiku 2025 r. sojusz ten oficjalnie wstrzymał swoją działalność.
Powodem jest silna presja polityczna ze strony republican lawmakers w USA, ale i czysto biznesowe kalkulacje. BlackRock jednak podkreśla, że zmiana szyldów nie oznacza zmiany strategii. Firma zarządza ponad trilionem dolarów w produktach oznaczonych jako sustainable i transition. – By osiągać długoterminowe cele inwesticyjne, konieczne są dobrze skonstruowane, odporne na zawirowania portfele – stwierdza firma w swoich komunikatach. Jednocześnie w 2025 r. BlackRock poparła jedynie dwaj z 358 propozycji środowiskowych i społecznych zgłoszonych na walne zebrania spółek – to mniej niż 2%, co jest drastycznym spadkiem w porównaniu z 2021 r., gdy firm popierała ponad 40% takich propozycji.
Klimat jako ryzyko finansowe – nie ma już wątpliwości
Rok 2024 był czwartym najbardziej kosztownym w historii pod względem strat spowodowanych katastrofami pogodowymi. Ekonomiczne straty na świecie osiągnęły 320 mld USD, z czego ubezpieczone straty wynosiły 140 mld USD – trzeci najwyższy wynik od 1980 r., według danych Munich Re. Hurrikany Helene i Milton uderzyły w USA wrzesień i październik 2024, wyrządzając łączne strata przekraczające 100 mld USD. Rok 2025 kontynuował ten trend – w styczniu pożary w Los Angeles spowodowały ubezpieczone strata szacowane na 22 do 45 mld USD, niszcząc ponad 16 tysięcy obiektów i zabijając co najmniej 29 osób. Był to najbardziej kosztowny pożar w historii ubezpieczenia w USA. Łącznie dziesięć najbardziej kosztownych katastrofów klimatycznych 2025 r. przyniosło straty ekonomiczne sięgające 120 mld USD.
- Poprzedni rok był przełomowy dla wzrostu popularności inwesticji zgodnych z ideą ESG. Wynika to nie tylko z powszechnego wzrostu świadomości dotyczej globalnego ocieplenia, ale przede wszystkim z tego, że ryzyko klimatyczne okazuje się coraz częściej ryzykiem finansowym w najbardziej dosłownym sensie – zauważają autorzy raportu. Dane z lat 2024-2025 to przekonujący dowód: inwestorzy, którzy ignorowali czynniki środowiskowe, ponosili wymierny uszczerbek na portfele.
Europa prowadzi, USA się wycofuje – a co dalej?
Pomimo nasilenia się sprzeczki wokół ESG w Stanie Zjednoczonych, rynek na produkty zrównoważone rośnie globalnie. Azja-Pacyfik jest regionem najszybszego wzrostu – ESG ETF w regionie zwiększyły wartość aktywów o 10% rocznie i przekroczyły rekord 50 mld USD w 2025 r. Azja-Pacyfik ma osiągnąć wartość ESG AUM rzędu 3,3 tryliona USD do 2026 r. Tymczasem Europejska Komisja Papierów Wartościowych (ESMA) wdrożyła nowe zasady nazewnictwa fundszy ESG, które weszły w życie w maju 2025 r., zmuszając firmy takie jak BlackRock do przeglądu ponad 135 produktów. Rynek obligacji zielonych zapowiada rekord – prognozы wskazują, że emisja przekroczy 1 trylion USD.
Inwestowanie ESG okazuje się zatem nie tyle chwilową modą, co strukturalną zmianą na rynkach kapitałowych. Kształtują je trzy siły: rosnące ryzyko klimatyczne przekładające się na straty finansowe, coraz bardziej rygorystyczne regulacje – szczególnie w Europie – oraz oczekiwania kolejnych pokolenia inwestorów. Ci, którzy jeszcze dziś marginalizują te czynniki, mogą znaleźć się w pozycji, którą kilka lat temu zajmowali producenci węgla: na obserwacyjnych listach globalnych funduszy, bez dostępu do kapitału.